Acid Adipic là gì? Tính Chất Và Ứng Dụng Trong Công Nghiệp

2.2. Tính chất hóa học

Với hai nhóm chức carboxyl, Acid Adipic mang đầy đủ các tính chất của một axit hữu cơ yếu và một axit dicarboxylic.

• Tính axit: Nó là một axit yếu, có thể phân ly hai lần trong nước. Hằng số phân ly axit pKa1 = 4.41 và pKa2 = 5.41.

• Phản ứng Ester hóa: Khi phản ứng với rượu (alcohols) dưới sự xúc tác của axit, nó tạo thành các ester. 

• Phản ứng tạo muối: Phản ứng với các bazơ để tạo thành muối adipate.

• Phản ứng trùng ngưng: Đây là phản ứng nền tảng để sản xuất Nylon. Khi Acid Adipic phản ứng với Hexamethylenediamine C₆H₁₆N₂, nó tạo ra muối Nylon, sau đó đun nóng để tạo thành polymer Nylon 6,6.

​

3. Quy trình sản xuất Acid Adipic trong công nghiệp

Hầu hết Acid Adipic thương mại ngày nay được sản xuất từ dầu mỏ (benzene). Quy trình phổ biến nhất trải qua hai giai đoạn chính:

Giai đoạn 1: Tạo hỗn hợp KA Oil

Benzene được hydro hóa để tạo thành Cyclohexane. Sau đó, Cyclohexane được oxy hóa bằng không khí để tạo thành hỗn hợp giữa Cyclohexanol và Cyclohexanone. Hỗn hợp này thường được gọi là "KA oil" (Ketone-Alcohol oil).

Giai đoạn 2: Oxy hóa bằng Acid Nitric

Đây là bước then chốt. KA oil được phản ứng với Acid Nitric (HNO3) đậm đặc dưới sự hiện diện của chất xúc tác (thường là đồng và vanadi).

C6​H11​OH/ C6​H10​O + HNO3​ → HOOC(CH2​)4​COOH + N2​O 

4. Ứng dụng của Acid Adipic trong công nghiệp

4.1. Sản xuất Nylon 6,6 (Chiếm >80% sản lượng)

Khoảng hơn 80% lượng Acid Adipic trên thế giới được dùng để sản xuất Nylon 6,6. Đây là loại polymer có độ bền cơ học cao, chịu nhiệt tốt và chống mài mòn hiệu quả.

Acid Adipic phản ứng với Hexamethylenediamine để tạo ra Nylon 6,6 – vật liệu được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại.

Ứng dụng của Nylon 6,6 

• Dệt may: Sợi nylon làm quần áo thể thao, đồ lót, tất và thảm.

• Công nghiệp ô tô: Chế tạo vỏ động cơ, túi khí, lốp xe và các chi tiết nhựa dưới nắp capo nhờ khả năng chịu nhiệt.

4.2. Sản xuất Polyurethane (PU)

Acid Adipic là nguyên liệu quan trọng để sản xuất polyester polyol – thành phần chính tạo ra nhựa Polyurethane (PU).

PU có đặc tính đàn hồi tốt, chống thấm, chịu lực và cách nhiệt hiệu quả nên được ứng dụng rất rộng rãi.

Ứng dụng của Polyurethane

• Đế giày thể thao cao cấp, nệm, ghế sofa và ghế ô tô.

• Vật liệu cách nhiệt cho tủ lạnh và công trình xây dựng.

• Sơn phủ chống ăn mòn và chống trầy xước.

• Keo dán công nghiệp và lớp phủ bảo vệ bề mặt.

Đây là vật liệu quan trọng trong ngành xây dựng, nội thất và sản xuất đồ gia dụng.

4.3. Chất hóa dẻo (Plasticizers)

Các ester của Acid Adipic, như Dioctyl Adipate (DOA) và Diisopropyl Adipate, được sử dụng làm chất hóa dẻo cho nhựa PVC và các polyme khác.

Nhờ khả năng hoạt động tốt trong môi trường lạnh, các chất hóa dẻo từ Acid Adipic rất được ưa chuộng trong ngành y tế và thực phẩm. 

Ưu điểm: Giúp nhựa duy trì tính linh hoạt ở nhiệt độ cực thấp, thường dùng trong màng bọc thực phẩm và ống dẫn y tế.

4.4 Ngành thực phẩm (Phụ gia E355)

Acid Adipic còn là một chất phụ gia thực phẩm được kiểm soát.

Vai trò: Chất điều chỉnh độ chua, chất tạo hương vị, cải thiện hương vị sản phẩm, hỗ trợ bảo quản thực phẩm.

Sản phẩm: Thường thấy trong bột thạch (gelatin), đồ uống dạng bột, kẹo cứng. Nó giúp tạo vị chua sắc nét nhưng không gắt như acid citric.

4.5 Ngành dược phẩm và mỹ phẩm

Trong dược phẩm, Acid Adipic được dùng làm tá dược trong sản xuất thuốc viên với công dụng kiểm soát tốc độ giải phóng thuốc, tăng độ ổn định của viên nén và hỗ trợ tạo cấu trúc cho viên thuốc giúp thuốc hoạt động hiệu quả và bền hơn.

Trong mỹ phẩm, Acid Adipic có vai trò điều chỉnh độ pH, giúp giữ ẩm cho da và ổn định công thức sản phẩm nên thường được ứng dụng trong các loại kem dưỡng da, lotion dưỡng ẩm, mỹ phẩm chăm sóc cá nhân và các sản phẩm chăm sóc tóc.

5. Tác động môi trường và an toàn sử dụng

5.1 An toàn đối với con người

Acid Adipic được đánh giá là có độc tính thấp. Tuy nhiên, ở dạng bột tinh khiết:

• Kích ứng: Có thể gây kích ứng mắt, da và đường hô hấp.

• Bảo hộ: Cần đeo kính bảo hộ, găng tay và khẩu trang khi tiếp xúc trực tiếp tại nhà máy.

​

5.2 Tác động môi trường

Sản xuất Acid Adipic phát thải N2O. Hiện nay, các tập đoàn hóa chất lớn đang chuyển dịch sang công nghệ Bio-based Adipic Acid (sản xuất từ sinh khối như đường hoặc cellulose) để giảm dấu chân carbon, hướng tới sản xuất bền vững.

6. Đơn vị cung cấp Acid Adipic uy tín, chất lượng

Công ty TNHH Thực Phẩm Aroma là một trong những đơn vị uy tín trong lĩnh vực phân phối nguyên liệu thực phẩm tại thị trường Việt Nam. Đặc biệt, Acid Adipic do Aroma cung cấp luôn được đảm bảo về chất lượng, độ tinh khiết và an toàn thực phẩm với đầy đủ chứng nhận nguồn gốc và tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng. Sản phẩm Acid Adipic của chúng tôi được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu nhập khẩu, bảo quản cho đến phân phối cuối cùng, đảm bảo ổn định và phù hợp cho nhiều ứng dụng như thực phẩm, mỹ phẩm và các ngành công nghiệp thực phẩm khác.

Để được tư vấn chi tiết về ứng dụng của Acid Adipic trong sản xuất và nhận báo giá cạnh tranh, Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với Aroma qua SĐT: 0938 875 085 (Zalo) để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.