TINH DẦU SẢ - LEMONGRASS ESSENTIAL OIL

Tinh dầu sả - Lemongrass essential oil (LEO) chứa một lượng đáng kể các hợp chất có hoạt tính sinh học, chẳng hạn như citral, isonal, iso geranial, geraniol, elemol, cùng với các chất khác. Các thành phần này mang lại nhiều tác dụng dược lý khác nhau bao gồm các đặc tính kháng nấm, kháng khuẩn, kháng virus, chống ung thư và chống oxy hóa. Chính vì vậy, tinh dầu sả ngày càng được khai thác và ứng dụng trong ngành thực phẩm, dược phẩm và mỹ phẩm.

Tổng quan về cây sả và tinh dầu của nó

Tên khoa học: Cymbopogon citrates: Đông Nam Á, Tây Ấn; Cymbopogon ﬂexuosus: Sri Lanka, Thái Lan, Myanmar.

Họ: Poaceae (họ cỏ).

Nguồn gốc: Sả có nguồn gốc từ Đông Nam Á và Nam Á. Nó được trồng ở Đông Nam Á, Sri Lanka, Ấn Độ, Australia, Caribe, Trung Mỹ, Châu Phi và Hoa Kỳ.

Thành phần hóa học: Tinh dầu trong sả có màu vàng nhạt đến nâu thay đổi tùy theo giống, hàm lượng từ 0,2% đến 5%. Trong tinh dầu sả chứa nhiều chất có hoạt tính sinh học chẳng hạn như geranial, neral, geranyl acetate, limonene, linalool,…

Thành phần phần trăm các hợp chất có trong tinh dầu sả

Tuy nhiên, thành phần của LEO cũng có thể thay đổi tùy theo phương pháp chiết xuất, giai đoạn phát triển của cây và dung môi được sử dụng để chiết xuất. Tinh dầu sả có nhiều loại khác nhau, nhưng phổ biến nhất là sả chanh và sả Java. Tinh dầu sả chanh có mùi thơm dịu nhẹ, dễ chịu, còn tinh dầu sả Java có mùi thơm nồng hơn, thường được sử dụng trong các sản phẩm xông phòng, đuổi muỗi.

Tiềm năng kháng vi sinh vật của tinh dầu sả

Tinh dầu sả có hiệu quả chống lại nhiều loại vi khuẩn gây bệnh. LEO đã được sử dụng như một chất kháng khuẩn, kháng nấm và kháng virus trong nhiều trường hợp.

Khả năng kháng khuẩn:

LEO có khả năng ức chế sự phát triển của Bacillus cereus, Escherichia coli, Candida albicans, Staphylococcus Aureus,... Các thành phần trong tinh dầu sả với các nhóm chức năng khác nhau thể hiện mức độ tiềm năng kháng khuẩn khác nhau, trong đó phenol và aldehyde có hoạt tính cao nhất, trong khi este và hidrocacbon có ít hoạt tính nhất.

Khả năng kháng nấm:

Tinh dầu sả có hiệu quả chống lại nhiều chủng nấm khác nhau được thể hiện ở Bảng 1. Chúng gây ra sự gián đoạn màng plasma, xâm nhập tổ chức ti thể và dẫn đến Ca2+, K+, và Mg2+ bị rò rỉ, giảm kích thước tế bào, ức chế sự nảy mầm của bào tử nấm. LEO có thể tác động trực tiếp lên lớp lipid kép, tạo thành một phức hợp truyền điện tích, làm mất ổn định màng và ức chế tổng hợp màng.

Bảng 1: Hiệu quả của tinh dầu thu được từ các loài sả khác nhau có hiệu quả chống lại một số loại nấm gây bệnh phổ biến. MIC (nồng độ ức chế tối thiểu).

Hoạt tính kháng virus:

Ngoài hiệu quả kháng nấm và vi khuẩn, LEO cũng có hiệu quả chống lại nhiều loại virus. Chúng làm suy yếu phiên mã của virus HIV, gây ức chế hơn 50% virus khảm thuốc lá ở nồng độ 100 μg / mL, ức chế sự phát triển của Mastadenovirus ở người (HAdV) gây ra nhiều bệnh, chẳng hạn như nhiễm trùng đường hô hấp, viêm dạ dày ruột, viêm gan, viêm não màng não, viêm phổi và nhiều bệnh khác. Trong đợt bùng phát đại dịch Covid gần đây, hiệu quả của tinh dầu sả cũng được đề xuất chống lại cúm và coronavirus SARS-CoV-2, nâng cao tầm quan trọng của tinh dầu sả hơn nữa.

Ứng dụng của tinh dầu sả trong ngành thực phẩm

Nước giải khát: Tinh dầu sả được sử dụng để tạo hương vị cho các loại nước giải khát, chẳng hạn như nước ngọt, nước ép trái cây, trà,...

Gia vị: Tinh dầu sả được sử dụng để ướp thịt, cá hoặc làm gia vị cho các món súp, cà ri, và nước sốt. Chúng sẽ khử bớt mùi tanh của thực phẩm sống và tăng hương vị cho món ăn.

Thực phẩm hỗ trợ sức khỏe: Tinh dầu sả có nhiều lợi ích cho sức khỏe, chẳng hạn như giảm căng thẳng, cải thiện tiêu hóa, và tăng cường hệ miễn dịch. Do đó, nó có thể được sử dụng trong các sản phẩm thực phẩm hỗ trợ sức khỏe chẳng hạn như trà thảo mộc, thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung hợp chất kháng khuẩn,...

Thịt cá chế biến: Với khả năng kháng khuẩn và chống nấm, do đó tinh dầu sả có thể được sử dụng để bảo quản thịt, cá tươi sống. Nó giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc, giúp thịt và cá tươi lâu hơn.

Rau củ: Dùng một ít tinh dầu sả để ngâm rau củ trước khi bảo quản trong tủ lạnh là một trong những phương pháp tốt và an toàn, nó giúp ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập và làm hư hỏng rau củ.

Tinh dầu sả là một loại nguyên liệu tự nhiên, an toàn và có nhiều lợi ích cho sức khỏe, chứa nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm vitamin A, vitamin C, kali và sắt. Do đó, nó có tiềm năng được ứng dụng rộng rãi hơn nữa trong ngành thực phẩm. Trong tương lai, tinh dầu sả có thể được sử dụng để tạo hương vị cho nhiều loại thực phẩm mới, đồng thời giúp tăng cường giá trị dinh dưỡng và bảo quản thực phẩm.

Một số ứng dụng khác của tinh dầu sả trong lĩnh vực dược phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Thuốc giảm đau, chống viêm: Tinh dầu sả được ứng dụng nhiều trong các loại thuốc giảm đau, chống viêm, thuốc trị mụn nhờ hoạt tính kháng khuẩn mạnh.

Thuốc chống say tàu xe, dầu gió: Nhờ tác dụng chống nôn, tinh dầu sả được sử dụng phổ biến trong các loại thuốc say tàu xe, dầu gió.

Sản xuất nước súc miệng, xịt mũi họng.

Sản xuất thuốc diệt côn trùng, chống sốt rét: Các thành phần nhỏ khác, bao gồm caryophyllene, caryophyllene oxide và germacrene-D, ngăn chặn sự xâm nhập của côn trùng và cũng có hiệu quả chống lại ruồi nhà và muỗi thông thường.

Các sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác như:

Dầu gội, dầu xả: Giúp ngăn ngừa gàu, ngứa da đầu, làm tóc suôn mượt, giảm rụng tóc là một trong những ứng dụng nổi bật mà tinh dầu sả mang lại cho các sản phẩm dầu gội, dầu sả.

Sữa tắm, kem dưỡng da: Tinh dầu sả giúp dưỡng da, ngăn ngừa mụn, làm da sáng mịn.

Xông hơi, massage: Tinh dầu sả giúp thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng, mệt mỏi.

Những lưu ý khi sử dụng tinh dầu sả

Hàm lượng sử dụng: Tinh dầu sả được sử dụng theo quy định của Bộ Y tế. Tùy theo mục đích sử dụng mà tinh dầu được quy định ở các các thông tư khác nhau như Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm, Thông tư 24/2019/TT-BYT về quản lý phụ gia thực phẩm,... Sử dụng tinh dầu sả với hàm lượng vượt quá quy định có thể gây ra các tác dụng phụ như kích ứng da, mắt, đường tiêu hóa, hô hấp,...

Lựa chọn tinh dầu sả chất lượng: Nên chọn mua tinh dầu sả của các thương hiệu uy tín và có nguồn gốc rõ ràng. Tinh dầu sả nguyên chất có màu vàng nhạt hoặc trong suốt, có mùi thơm cay nồng đặc trưng của sả. Nếu tinh dầu có màu sắc hoặc mùi hương khác lạ thì đó có thể là tinh dầu tổng hợp hoặc đã bị pha trộn.

Pha loãng tinh dầu sả trước khi sử dụng: Tinh dầu sả nguyên chất có thể gây kích ứng da và mắt. Do đó, cần pha loãng tinh dầu sả trước khi sử dụng trực tiếp.

Chống chỉ định: Không sử dụng tinh dầu sả nguyên chất cho trẻ em dưới 1 tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú, người có tiền sử bệnh thần kinh và huyết áp cao, người có tiền sử dị ứng với sả.

Bảo quản: Tinh dầu sả nguyên chất cần được bảo quản trong lọ thủy tinh tối màu, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao.

Trên đây là những thông tin cơ bản về tinh dầu sả bao gồm: nguồn gốc, thành phần, công dụng, cách sử dụng và lưu ý. Với những thông tin bổ ích này, Aroma mong rằng bạn có thể trang bị đầy đủ các kiến thức cần thiết để lựa chọn và sử dụng loại tinh dầu tuyệt vời này nhé!

Theo dõi Website Aroma để biết thêm nhiều thông tin hữu ích về các sản phẩm khác và hãy liên hệ chúng tôi nếu bạn muốn biết thêm bất cứ thông tin nào nhé!

Đến với chúng tôi: