ỨNG DỤNG CỦA TINH DẦU GỪNG (GINGER ESSENTIAL OIL)

Tinh dầu gừng là một trong những dược liệu quý mà thiên nhiên ban tặng. Nó là một loại tinh dầu đa năng và có thể được sử dụng theo nhiều cách ở các lĩnh vực khác nhau tùy theo nhu cầu, sở thích của mỗi người. Bạn đã biết hết những ứng dụng của tinh dầu gừng chưa? Hãy cùng AROMA tìm hiểu nhé!

Tổng quan về cây gừng và tinh dầu của nó

Tên khoa học: Zingiber officinale (Willd.) Roscoe, thuộc họ Zingiberaceae và bộ Zingiberales.

Thành phần hóa học: Trong gừng chứa 2 - 3% tinh dầu với thành phần chủ yếu là các hợp chất hydrocarbon sesquiterpenic và một lượng nhỏ các hợp chất alcol monoterpenic như: geraniol, linalol, borneol,...góp phần tạo ra mùi thơm đặc trưng, cảm giác cay nồng, the nhẹ. Nồng độ và tỷ lệ của chúng thay đổi tùy theo loại gừng.

Nguồn gốc: Cây gừng có nguồn gốc từ một số nước ở Đông Nam Á, khu vực Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Dương. Sau đó nó được đưa đến châu Âu vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên bởi người La Mã. Đến nay gừng đã được trồng phổ biến ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tinh dầu gừng – Một vị thuốc quý từ thiên nhiên được chiết xuất từ củ gừng tươi hoặc khô. Tinh dầu gừng có màu vàng nhạt hoặc không màu, mùi thơm nồng ấm, vị cay. Nó được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, bao gồm: công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm và công nghệ sinh học,...

Ứng dụng của tinh dầu gừng trong ngành thực phẩm:

Làm hương liệu: Mùi thơm dễ chịu sảng khoái, vị đắng và chứa nhiều hoạt tính tốt cho sức khỏe khiến gừng dần trở thành một nguyên liệu thiết yếu trong ngành thực phẩm. Ngoài ra, tinh dầu gừng còn giúp khử mùi hôi tanh của thực phẩm sống, tăng hương vị và làm cân bằng nhiều món ăn. Một số ứng dụng phổ biến của tinh dầu gừng như trong sản xuất bánh kẹo, kem, nước giải khát, các món ăn mặn, nước sốt,...

Đặc tính kháng khuẩn: Tinh dầu gừng được báo cáo là có khả năng kháng khuẩn tốt đối với các mầm bệnh thực phẩm (Staphylococcus aureus, Bacillus cereus và Listeria monocytogenes,…), với nồng độ tối thiểu là 6,25 µg/mL. Hiệu quả kháng khuẩn của tinh dầu được chiết xuất từ gừng tươi được chứng minh là có phổ kháng khuẩn rộng hơn tinh dầu được chiết xuất từ gừng khô. Kết quả này được giải thích là do thành phần của tinh dầu được chiết xuất từ gừng tươi chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa (29%) hơn so với chiết xuất từ gừng khô (14%).

Ngăn chặn sự oxy hóa của thực phẩm: Tinh dầu gừng có chứa các chất chống oxy hóa mạnh, bao gồm gingerol, shogaol, zingerone, và sesquiterpenes.. Các chất chống oxy hóa này có khả năng trung hòa các gốc tự do, ngăn ngừa chúng gây tổn thương tế bào, ngăn ngừa ôi thiu và tăng thời hạn sử dụng của thực phẩm. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tinh dầu gừng có thể giúp tăng thời hạn sử dụng của thực phẩm lên đến 30%. Vì có nguồn gốc tự nhiên, an toàn với sức khỏe nên nó được sử dụng thay thế cho các chất chống oxy hóa tổng hợp có thể gây ung thư như BHT (Butylated Hydroxytoluene), BHA (Butylated Hydroxyanisole),...

Ứng dụng tinh dầu gừng trong công nghệ sinh học giúp kiểm soát mầm bệnh cho thực vật:

Tinh dầu gừng có hoạt tính kháng khuẩn đối với nhiều loại mầm bệnh thực vật như nấm (Fusarium oxysporum, Colletotrichum gloeosporioides,...), vi khuẩn (Xanthomonas campestris pv. campestris, Pseudomonas syringae pv. Tomato,...), virus (Tobacco mosaic virus, Potato virus Y,...).

Nhiều nghiên cứu đã sử dụng kính hiển vi độ phân giải cao để quan sát những thay đổi về hình thái trong các tế bào mầm bệnh khi tiếp xúc với tinh dầu gừng. Kết quả cho thấy tinh dầu gừng có thể làm hỏng cấu trúc màng tế bào, gây rối loạn chức năng của ty thể và tổng hợp protein dẫn đến sự phá vỡ và ly giải của tế bào.

Những mầm bệnh trên đã gây ra nhiều tác hại đối với cây trồng như thối nhũn, héo rũ, đốm lá,... Do đó tính kháng khuẩn của tinh dầu gừng đóng vai trò quan trọng trong nền nông nghiệp: giúp bảo vệ cây trồng khỏi bị nhiễm bệnh, giảm thiểu thiệt hại năng suất, và tăng chất lượng nông sản.

Tinh dầu gừng giúp ngăn chặn các mầm bệnh thực vật

Một số ứng dụng khác của tinh dầu gừng trong lĩnh vực dược phẩm, mỹ phẩm và nước hoa:

Trong dược phẩm: Tinh dầu gừng có thể được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn và nấm, chẳng hạn như nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng đường tiêu hóa và da. Ngoài ra tinh dầu gừng còn có tác dụng giảm đau, chống viêm, tăng cường tiêu hóa, ngăn ngừa các bệnh mãn tính, chẳng hạn như viêm khớp, viêm loét dạ dày tá tràng, và viêm phế quản,...

Trong mỹ phẩm: Tinh dầu gừng thường được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da như kem dưỡng da, serum, và mặt nạ, dầu gội và dầu xả. Các hợp chất chứa trong tinh dầu gừng sẽ giảm sưng tấy, đỏ da, chống oxy hóa, giảm viêm, giảm mụn, thâm nám và sẹo. Đối với các sản phẩm chăm sóc tóc như dầu gội và dầu xả sẽ giúp giảm gàu, ngứa da đầu, rụng tóc giúp dưỡng tóc chắc khỏe, bóng mượt.

Trong nước hoa: Tinh dầu gừng là một trong những thành phần phổ biến trong nước hoa, xịt khử phòng và nến thơm. Nó mang lại hương thơm ấm áp, cay nồng, giúp tạo nên cảm giác sảng khoái và thư giãn. Có thể kết hợp tinh dầu gừng với các loại tinh dầu khác như tinh dầu cam, tinh dầu hoa hồng, tinh dầu tràm trà,... để tăng tính độc đáo và hấp dẫn.

Những lưu ý khi dùng tinh dầu gừng:

Hàm lượng sử dụng: Tinh dầu gừng được sử dụng theo quy định của Bộ Y tế. Tùy theo mục đích sử dụng mà tinh dầu được quy định ở các các thông tư khác nhau như Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm, Thông tư 24/2019/TT-BYT về quản lý phụ gia thực phẩm,... Sử dụng tinh dầu gừng với hàm lượng vượt quá quy định có thể gây ra các tác dụng phụ như kích ứng da, mắt, đường tiêu hóa, hô hấp,...

Lựa chọn tinh dầu gừng chất lượng: Nên chọn mua tinh dầu gừng của các thương hiệu uy tín và có nguồn gốc rõ ràng. Tinh dầu gừng nguyên chất có màu vàng nhạt hoặc trong suốt, có mùi thơm cay nồng đặc trưng của gừng. Nếu tinh dầu có màu sắc hoặc mùi hương khác lạ thì đó có thể là tinh dầu tổng hợp hoặc đã bị pha trộn.

Pha loãng tinh dầu gừng trước khi sử dụng: Tinh dầu gừng nguyên chất có thể gây kích ứng da và mắt. Do đó, cần pha loãng tinh dầu gừng trước khi sử dụng trực tiếp.

Chống chỉ định: Không sử dụng tinh dầu gừng nguyên chất cho trẻ em dưới 1 tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú, người có tiền sử bệnh thần kinh và huyết áp cao, người có tiền sử dị ứng với gừng.

Bảo quản: Tinh dầu gừng nguyên chất cần được bảo quản trong lọ thủy tinh tối màu, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao.

Trên đây là những thông tin cơ bản về tinh dầu gừng bao gồm: nguồn gốc, thành phần, công dụng, cách sử dụng và lưu ý. Với những thông tin bổ ích này, Aroma mong rằng bạn có thể trang bị đầy đủ các kiến thức cần thiết để lựa chọn và sử dụng loại tinh dầu tuyệt vời này nhé!

Theo dõi Website Aroma để biết thêm nhiều thông tin hữu ích về các sản phẩm khác và hãy liên hệ chúng tôi nếu bạn muốn biết thêm bất cứ thông tin nào nhé!

Đến với chúng tôi: