Vinyl Acetate Monomer (VAM): Ứng Dụng Trong Sản Xuất Công Nghiệp

Vinyl Acetate Monomer là một trong những hợp chất hữu cơ quan trọng trong ngành hóa chất hiện đại, là mắt xích không thể thiếu trong chuỗi sản xuất các loại polymer đa dụng. Với khả năng phản ứng linh hoạt và đặc tính tạo màng vượt trội, Vinyl acetate monomer không chỉ là nguyên liệu nền tảng để tạo nên các dòng keo dán, sơn nước và vật liệu đàn hồi, mà còn là tác nhân then chốt trong quy trình biến tính tinh bột nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Vinyl acetate monomer ngày càng được các nhà máy và doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn như một giải pháp nguyên liệu hiệu quả, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và hiệu suất sản xuất hiện đại.

1. Vinyl acetate monomer là gì?

Vinyl acetate monomer (VAM) có công thức hóa học C₄H₆O₂, là chất lỏng không màu, có mùi đặc trưng và dễ bay hơi. Đây là một monomer quan trọng trong ngành hóa chất, được sản xuất và sử dụng làm nguyên liệu trung gian trong nhiều quy trình công nghiệp.

2. Tính chất của Vinyl acetate monomer

2.1 Tính chất vật lý

Vinyl acetate monomer là chất lỏng không màu, có mùi ngọt thanh dễ chịu giống như trái cây, dễ bay hơi ở điều kiện thường. 

Vinyl acetate monomer có nhiệt độ sôi khoảng 73°C, nhiệt độ nóng chảy khoảng –93°C và flash point (nhiệt độ thấp nhất mà một chất lỏng hoặc chất rắn dễ bay hơi sẽ dễ bốc cháy khi bị tiếp xúc với ngọn lửa hoặc nguồn nhiệt) chỉ -8°C. Có thể thấy Vinyl acetate monomer là một chất cực kỳ dễ cháy cần được bảo quản và vận chuyển trong điều kiện phù hợp, tránh nguồn nhiệt và tuân thủ các quy định an toàn hóa chất

Tỷ trọng của Vinyl acetate monomer thấp hơn nước, vì vậy khi tiếp xúc với nước, chất này có xu hướng nổi trên bề mặt. VAM ít tan trong nước nhưng tan tốt trong nhiều dung môi hữu cơ như ethanol, acetone, ether và các dung môi hydrocarbon. Đặc tính này giúp VAM dễ dàng hòa trộn trong các hệ dung môi hữu cơ trong quá trình sản xuất và xử lý.

2.2 Tính chất hóa học

Vinyl acetate monomer là hợp chất thuộc nhóm ester vinyl, có chứa liên kết đôi C=C trong cấu trúc phân tử. Liên kết đôi này khiến nó dễ tham gia các phản ứng hóa học, nhất là các phản ứng trùng hợp. Dưới tác động của nhiệt độ và chất xúc tác, các đơn vị monomer này sẽ liên kết lại với nhau để tạo thành Polyvinyl Acetate (nhựa PVA). Ngoài ra, Vinyl acetate monomer còn có khả năng đồng trùng hợp với các monomer khác như ethylene hoặc acrylate để tạo ra các loại nhựa có tính chất cơ lý đa dạng. 

Vinyl acetate monomer cũng tham gia vào các phản ứng hóa học khác như phản ứng cộng và phản ứng thủy phân. Vinyl acetate monomer sẽ tham gia phản ứng cộng với các halogen như Brom vào liên kết đôi và làm mất màu dung dịch Brom. Trong môi trường axit hoặc kiềm, Vinyl acetate monomer bị thủy phân tạo ra acetaldehyde thay vì ancol vinyl (do ancol vinyl không bền). Một lưu ý quan trọng trong bảo quản là Vinyl acetate monomer rất nhạy cảm với oxy và ánh sáng, dễ hình thành các peroxide gây ra hiện tượng tự trùng hợp tự phát. Do đó, các sản phẩm Vinyl acetate monomer thương mại luôn được bổ sung một lượng nhỏ chất ức chế để đảm bảo tính ổn định trong quá trình vận chuyển.

Xem thêm bài viết của Vinyl acetate monomer (VAM) tại đây

3. Ứng dụng trong sản xuất công nghiệp

 3.1 Sản xuất chất kết dính và keo dán

Ứng dụng lớn nhất của Vinyl acetate monomer là quá trình trùng hợp để tạo ra Polyvinyl Acetate (PVAc). Đây là thành phần chính của loại "keo sữa" phổ biến toàn cầu. Nhờ đặc tính tạo màng xuất sắc và độ bám dính mạnh mẽ trên các bề mặt có độ xốp cao nên nhựa PVAc đã trở thành vật liệu không thể thay thế trong ngành chế biến gỗ, sản xuất ván ép và đóng gói bao bì giấy. Không chỉ dừng lại ở đó, trong lĩnh vực xây dựng, PVAc còn được ứng dụng như một phụ gia quan trọng pha trộn vào vữa và xi măng để gia tăng độ dẻo, khả năng kết dính và cải thiện tính chống thấm cho các công trình.

3.2 Ngành dệt may và giấy

Mặc dù không sản xuất trực tiếp, nhưng Vinyl acetate monomer là tiền chất duy nhất để tạo ra Polyvinyl Alcohol (PVOH) thông qua quá trình thủy phân nhựa PVA. PVOH là một loại polymer đặc biệt có khả năng tan trong nước nhưng lại sở hữu độ bền cơ học và khả năng kháng dầu mỡ vượt trội. Trong ngành dệt may, PVOH được sử dụng làm chất hồ sợi để bảo vệ sợi vải khỏi đứt gãy trong quá trình dệt tốc độ cao. Đối với ngành giấy, nó đóng vai trò là chất phủ bề mặt giúp tăng độ bóng và khả năng bám mực. PVOH còn là nguyên liệu chính để sản xuất các loại màng bọc tự hủy và túi nhựa hòa tan, mở ra giải pháp mới cho bao bì thân thiện với môi trường.

3.3 Ngành giày dép và năng lượng sạch 

Vinyl acetate monomer khi đồng trùng hợp với Ethylene sẽ tạo ra Ethylene-Vinyl Acetate (EVA), một loại vật liệu có tính đàn hồi cao như cao su nhưng trọng lượng nhẹ hơn nhiều, thường được dùng trong trong sản xuất đế giày thể thao và các loại xốp giảm chấn. 

Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, các tấm phim EVA được sử dụng để đóng gói và bảo vệ các tế bào quang điện trong pin năng lượng mặt trời khỏi tác động của độ ẩm và thời tiết và đảm bảo hiệu suất vận hành lâu dài cho hệ thống. 

Bên cạnh đó, các dòng keo nhiệt dựa trên gốc EVA cũng đóng vai trò quan trọng trong công nghiệp đóng sách và dán nhãn chai lọ hiện đại.

3.4. Công nghiệp sơn và chất phủ 

Vinyl acetate monomer thường được kết hợp với các gốc Acrylate để tạo ra các loại emulsions làm nền cho sơn nước. Các loại sơn nước sử dụng gốc polymer từ Vinyl acetate monomer có ưu điểm là khả năng bám dính tốt trên nhiều bề mặt tường, độ bền màu cao và chịu được các điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Ngoài ra, chúng còn được dùng làm chất hoàn thiện bề mặt cho vải không dệt và thảm lót sàn, giúp gia tăng độ bền vật lý và tính thẩm mỹ cho sản phẩm cuối cùng.

4. Những lưu ý khi sử dụng và bảo quản Vinyl acetate monomer

4.1 Khi sử dụng Vinyl acetate monomer

Việc sử dụng Vinyl acetate monomer trong sản xuất cần tuân thủ các nguyên tắc bảo hộ lao động và phòng chống cháy nổ:

Người thao tác trực tiếp phải đeo găng tay chống hóa chất, kính bảo hộ hóa học và mặt nạ phòng độc có bộ lọc hữu cơ. Vinyl acetate monomer có thể gây kích ứng mạnh cho mắt, da và hệ hô hấp.

Do Vinyl acetate monomer có flash point rất thấp (-8°C), các thiết bị bơm, đường ống và bồn chứa phải được nối đất hoàn toàn để triệt tiêu tĩnh điện, tránh nguy cơ phát tia lửa gây nổ.

Chỉ sử dụng Vinyl acetate monomer ở những khu vực có hệ thống thông gió cục bộ tốt để nồng độ hơi hóa chất trong không khí luôn dưới ngưỡng cho phép.

Tuyệt đối không ăn uống hoặc hút thuốc trong khu vực có Vinyl acetate monomer. Sau khi tiếp xúc, cần rửa tay và các vùng da hở thật sạch bằng xà phòng.

4.2 Khi bảo quản Vinyl acetate monomer

Bồn chứa phải khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và cách xa các nguồn nhiệt, tia lửa điện. Nhiệt độ bảo quản dưới 30°C.

Vinyl acetate monomer thương mại luôn chứa chất ức chế. Cần kiểm tra định kỳ nồng độ chất này vì nếu nồng độ xuống quá thấp thì  sẽ tự trùng hợp tỏa nhiệt mạnh dẫn đến nổ bồn chứa.

Khác với nhiều hóa chất khác, chất ức chế trong Vinyl acetate monomer cần một lượng nhỏ oxy để hoạt động. Vì vậy, không nên bảo quản nó trong môi trường nitơ nguyên chất hoàn toàn mà cần duy trì nồng độ oxy hòa tan vừa đủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nên sử dụng bồn chứa bằng thép không gỉ hoặc nhôm. Tránh sử dụng các loại nhựa không chịu được dung môi hoặc sắt thép dễ bị rỉ sét, vì rỉ sét có thể kích thích phản ứng trùng hợp.

5.    Aroma – Nhà cung cấp Vinyl acetate monomer uy tín, chất lượng

Aroma là đơn vị cung cấp nguyên liệu thực phẩm và phụ gia chất được nhiều khách hàng trong ngành tin tưởng lựa chọn. Vinyl acetate monomer do Aroma phân phối có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng chặt chẽ, đáp ứng các yêu cầu về an toàn và ứng dụng trong sản xuất công nghiệp.

Với kinh nghiệm cung ứng nguyên liệu cho nhiều ngành sản xuất khác nhau, Aroma không chỉ cung cấp sản phẩm mà còn hỗ trợ tư vấn giúp doanh nghiệp lựa chọn nguyên liệu phù hợp và tối ưu nhất. Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp nguyên liệu ổn định, giá cả cạnh tranh và dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp, đồng hành cùng khách hàng trong quá trình phát triển sản phẩm.

Để được tư vấn chi tiết về Vinyl acetate monomer và nhận báo giá cạnh tranh, Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với Aroma qua số điện thoại 0938 875 085 (Zalo) để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.